Bedrijfshulpverlening ( BHV )
Preventiemedewerker
Risico Inventarisatie & Evaluatie ( RI&E )
Ontruimingsoefening
Bedrijfshulpverlening ( BHV )
Moet ik een bedrijfshulpverlener aanstellen?Ja, dat moet. Tot en met 15 werknemers mag u zelf de bedrijfshulpverlener zijn. U moet dan wel een BHV-opleiding met levensreddende handelingen en Eerste hulp (EHBO) volgen. Een bedrijfshulpverlener verleent eerste hulp bij ongevallen. En bij calamiteiten moet hij hulpverleningsorganisaties alarmeren, aanwezigen evacueren, brand beperken of blussen, enzovoort. Dat leert u allemaal in een BHV-opleiding. Bedenk wel dat er altijd een hulpverlener in uw bedrijf aanwezig en beschikbaar moet zijn. Het is dus verstandig om meer dan één hulpverlener aan te wijzen. ^
Wat zijn de taken van een bedrijfshulpverlener?Als zich in het bedrijf een situatie voordoet die direct gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid van werknemers en derden, moeten de bedrijfshulpverleners letsel en schade zo veel mogelijk voorkomen en beperken.
De bedrijfshulpverlening heeft een voorpostfunctie: omdat de bedrijfshulpverleners al op de werkplek aanwezig zijn kunnen ze snel reageren. Als de deskundigheid en de hulpmiddelen van de bedrijfshulpverleners niet toereikend zijn - bijvoorbeeld bij een grote brand - moeten ze hulp van buiten inroepen, zoals brandweer en ambulance. In de tussentijd moeten de bedrijfshulpverleners zelf doen wat mogelijk is om gevaar en letsel te beperken. De taak van de bedrijfshulpverlener is vooral: erger voorkomen.
De voornaamste taken van bedrijfshulpverlening zijn:
Om de veiligheid in uw bedrijf te waarborgen kunnen meerdere bedrijfshulpverleners nodig zijn. Dit hangt af van de risico's zoals omschreven in uw risico-inventarisatie en van de aard van uw bedrijf.
Als uw bedrijf veel bezoekers heeft (zoals een warenhuis of bioscoop) betekent dat dat u meer bedrijfshulpverleners zult moeten inzetten om het bedrijf efficiënt te kunnen ontruimen. Ook bij bedrijven of instellingen met bewoners die zichzelf mogelijk niet kunnen redden, zoals kinderen, bejaarden, patiënten, of gehandicapten, is het minimumaantal bedrijfshulpverleners niet voldoende. ^
Waar moet ik op letten bij het aanwijzen van bedrijfshulpverleners?U moet als werkgever aanwijzen wie in aanmerking komt voor de functie van bedrijfshulpverlener. Maar meestal zijn er genoeg vrijwilligers te vinden. Bij de keuze kunt u rekening houden met de volgende criteria:
Ja, dat moet. Tot 15 werknemers mag u de rol van hulpverlener wel zelf invullen. U kunt dan bij calamiteiten eerste hulp verlenen, hulpverleningsorganisaties alarmeren, werknemers evacueren, brand beperken of bestrijden enzovoort. U heeft hiervoor een BHV-opleiding met levensreddende handelingen en Eerste hulp (EHBO) nodig. Bedenk wel dat er altijd een hulpverlener aanwezig moet zijn. Het is dus verstandig om meer dan één hulpverlener aan te wijzen. Zit u met meerdere bedrijven in een pand? Dan kunt u onderling afspreken dat er altijd een iemand aanwezig is voor de BHV. Met hoe weinig medewerkers u ook aan het werk bent, het is altijd zinvol om op voorhand te bespreken wat te doen bij brand, bommelding of bedrijfsongeval (bv checken of vluchtroutes bekend zijn). ^
Een werknemer heeft al een EHBO diploma. Kan ik hem als bedrijfshulpverlener inzetten?Ja dat kan, maar dan moet de werknemer eerst nog een aanvullende BHV-opleiding volgen. Want een bedrijfshulpverlener verleent niet alleen eerste hulp. Bij calamiteiten moet hij ook hulpverleningsorganisaties alarmeren, werknemers evacueren, brand beperken of bestrijden, enzovoort. ^
Hoe moet ik bedrijfshulpverlening organiseren?Bij het organiseren van bedrijfshulpverlening in uw bedrijf moet u de volgende stappen ondernemen:
U bent wettelijk verplicht om oefeningen te houden. Minimaal één keer per jaar een ontruimingsoefening is een goede richtlijn. U kunt ons om advies vragen bij het invullen van de oefeningen.
Na de oefeningen moet u een evaluatie houden, waarbij alle betrokkenen aanwezig zijn. Na de evaluatie spreekt u af wat de volgende keer beter moet en legt dit schriftelijk vast. ^
Hoe regel ik de communicatie?De uitvoering van de bedrijfshulpverlening staat of valt met een goede communicatie. U zult aan dit aspect veel aandacht moeten besteden.
Voordat u een of meer bedrijfshulpverleners aanwijst moet u daarover eerst overleg plegen met de ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT). De OR of PVT heeft instemmingsrecht voor elk voorgenomen besluit op het gebied van arbeidsomstandigheden. Bedrijfshulpverlening hoort hier ook bij. ^
Wat is er geregeld voor vrijwilligers(organisaties)?Op 15 maart 2006 zijn de volgende regels van kracht geworden. Hiermee wordt vooruit gelopen op de wijziging van de Arbowet die in 2007 ingaat:
Daarvoor kunt u met ons contact opnemen. ^
Preventiemedewerker
Welke taken heeft de preventiemedewerker?De preventiemedewerker heeft (uit de wet) drie taken:
Uiteraard mag u met uw deskundige werknemers met preventietaken (preventiemedewerkers) aanvullende afspraken maken. Ook mag u bijvoorbeeld de taken verdelen onder enkele medewerkers. Zorg er dan wel voor dat er een goede afstemming is. Voorbeeld: als een van uw medewerkers goed is in RSI preventie en een ander in het zoveel mogelijk voorkómen van zwaar fysiek werk , dan kunt u die twee taken verdelen> ^
Moet de wijze waarop ik de preventiemedewerker heb geregeld nog worden vastgelegd?Ja, in de RI&E moet de organisatie o.a. aangeven hoeveel preventiemedewerkers er nodig zijn en wat ze precies moeten (gaan) doen. ^
Moet een preventiemedewerker de RI&E (mede) uitvoeren?Ja, dit is één van de taken van een deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker). Hij/zij moet meewerken aan het verrichten en opstellen van de RI&E en het uitvoeren van daaruit voortvloeiende maatregelen, alsmede samenwerken met en adviseren aan de OR of PVT. ^
Mag ik de preventiemedewerker ontslaan?Ja, dat is mogelijk. Maar de deskundige medewerker met preventietaken (preventiemedewerker) heeft een zekere bescherming voor die taken die voortvloeien uit zijn/haar werk als preventiemedewerker. U mag uw deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) niet benadelen omdat u het niet eens bent met zijn/haar adviezen. Onder benadeling kunt u verstaan: het onthouden van promotie of het niet toekennen van een loonsverhoging. De deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) kan bij een eventuele benadeling de kantonrechter inschakelen. U kunt de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) natuurlijk best aanspreken op zijn/haar functioneren. ^
Lijkt het huidige systeem van arbodienstverlening en de vangnetregeling niet heel erg op elkaar?De vangnetregeling is nagenoeg identiek aan de huidige wetgeving, het enige verschil is dat het meewerken aan het verrichten en opstellen van een RI&E is weggehaald bij de arbodienst en is ondergebracht bij de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker). Daarnaast moet je kijken of het toetsen van de RI&E niet door een interne gecertificeerde arbodeskundige kan plaatsvinden. ^
Kan ik de taken van de preventiemedewerker uitbesteden aan een externe arbodienst?Nee, uitgangspunt is dat de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) een eigen medewerker van het bedrijf moet zijn. In uitzonderingsgevallen, als dit absoluut niet intern te organiseren is mag men het gedeeltelijk of geheel uitbesteden aan externe arbodeskundigen. Bij bedrijven met 15 of minder medewerkers mag de werkgever ook de preventietaken zélf uitvoeren. ^
Is preventiemedewerker een fulltime baan?De tijdsbesteding van een deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker)zal sterk afhangen van de eventuele extra taken en de risico’s in uw bedrijf . U kunt de taken verdelen over enkele medewerkers, bijvoorbeeld per afdeling één. ^
Is preventiemedewerker nu een taak of een functie?Er zijn minimaal drie wettelijke taken die een deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) moet uitvoeren. In veel gevallen zal iemand deze taken kunnen uitvoeren naast zijn/haar reguliere functie. Het is daarmee dus geen echte functie. Maar afhankelijk van de aard en zwaarte van de taken kan de deskundige werknemer met preventietaken zich ontwikkelen tot een 'echte' functie. ^
Mag mijn arbocoördinator als preventiemedewerker optreden?Dat hangt er van af. Als uw arbocoördinator wat kennis en kunde aansluit bij het risicoprofiel van uw bedrijf dan kan het goed. In sommige gevallen kan het zijn dat een (hoger opgeleide) arbocoördinator enkele deskundige werknemers met preventietaken (preventiemedewerkers) aanstuurt. ^
Mag ik zelf de preventiemedewerker zijn?Alleen bij organisaties met 15 werknemers of minder mag de werkgever zelf deze preventietaken op zich nemen, op basis van aanwijzingen daartoe in de RI&E. ^
Geeft de Arbowet specifieke opleidingsvoorschriften voor de preventiemedewerker?Nee, de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) hoeft geen algemene cursus te volgen, zolang hij of zij maar beschikt over de specifieke kennis van arborisico’s die voor het bedrijf relevant zijn. ^
Risico Inventarisatie & Evaluatie ( RI&E )
Moet een preventiemedewerker de RI&E (mede) uitvoeren?Ja, dit is één van de taken van een deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker). Hij/zij moet meewerken aan het verrichten en opstellen van de RI&E en het uitvoeren van daaruit voortvloeiende maatregelen, alsmede samenwerken met en adviseren aan de OR of PVT. ^
Is een RI&E verplicht?Elk bedrijf met personeel moet (laten) onderzoeken of het werk gevaar kan opleveren of schade kan veroorzaken aan de gezondheid van de werknemers. Dit onderzoek, dat schriftelijk moet worden vastgelegd, wordt een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) genoemd. Een plan van aanpak met verbeteringsmaatregelen maakt deel uit van de RI&E. De werkgever is verplicht zich door een gecertificeerde arbodienst te laten ondersteunen bij het opstellen en de toetsing van de RI&E. Alleen werkgevers die ten hoogste 40 uur per week arbeid laten verrichten door één of meerdere werknemers gezamenlijk zijn van deze verplichting vrijgesteld. ^
Wat moet ik in de RI&E vastleggen?De verplichte risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is een goede basis voor de organisatie van bedrijfshulpverlening. De ri&e heeft zorg op maat als uitgangspunt: de bedoeling is dat u een goed overzicht krijgt van de risico's in uw bedrijf en de maatregelen en voorzieningen die voor u van belang zijn. U kunt zich bij het maken van de RI&E door ons laten ondersteunen.
In de RI&E en in aanvullende documenten moet in het kader van de bedrijfshulpverlening het volgende worden vastgelegd:
Dat kunt u in principe niet. Alleen als u als zelfstandige zonder personeel (zzp-er) werkt, hoeft u geen RI&E te hebben. Maar zodra u personeel aanneemt, moet u wel over een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) beschikken. U weet dan snel wat de veiligheids- en gezondheidsrisico's binnen uw bedrijf zijn. En u weet dan ook waar u de arbeidssituatie moet verbeteren en risico's kunt wegnemen. Bij een bouwproject moet u ook als zzp-er aan een project-RI&E meewerken en uw aandeel aan het V&G-plan leveren. ^
Wanneer controleert de Arbeidsinspectie hoe actueel mijn RI&E is?De Arbeidsinspectie houdt steekproeven bij bedrijven. De kans is groter dat ze bij u langskomen als werknemers in uw branche grote risico's lopen, of als ze veel klachten over uw branche krijgen. De Arbeidsinspectie kijkt bij een controle of u behalve een RI&E ookeen Plan van Aanpak heeft. Dit Plan van Aanpak moet eveneens getoetst zijn door een gecertificeerde arbodienst. Heeft u geen RI&E en Plan van Aanpak? Of zijn deze niet getoetst? Dan kunt u een boete krijgen. Is uw RI&E onvolledig of niet actueel? Dan geeft de Arbeidsinspectie u meestal drie tot zes maanden de tijd om de RI&E aan te passen. Een al dan niet getoetste RI&E, die ouder is dan drie jaar, wordt doorgaans niet meer als `actueel' aangemerkt. U moet hem dan in elk geval opnieuw laten toetsen, nadat u hem zonodig heeft bijgewerkt. ^
Plan van Aanpak ( PvA )Wanneer bij een evaluatie van de risico's en risico-beperkende maatregelen blijkt dat er knelpunten zijn, dan dient daarvoor een oplossing te komen. Na het bedenken van verschillende oplossingen, worden de voor- en nadelen daarvan afgewogen. Uiteindelijk wordt er beslist en krijgt het arbobeleid voor de komende jaren vorm in een PvA. Met dit PvA wordt de RI&E afgerond. Deze afronding is evenwel tijdelijk, want de RI&E wordt aangepast als daartoe aanleiding bestaat op grond van een nieuwe inventarisatie en evaluatie van de risico's bij het werk.
Een werkgever heeft - behalve de verplichting om een Plan van Aanpak (PvA) te maken - ook de verplichting om dat PvA jaarlijks te bespreken met de werknemers. Ook dient de werkgever over de uitvoering ervan te rapporteren aan de werknemers. ^
Ik moet een vluchtplan schrijven. Wie kan mij daarbij helpen?Daarvoor kunt u met ons contact opnemen. ^
Ontruimingsoefening
Hoe vaak moet er worden geoefend?U bent wettelijk verplicht om oefeningen te houden. Minimaal één keer per jaar een ontruimingsoefening is een goede richtlijn. U kunt de arbodienst of een andere deskundige (bijvoorbeeld een branche-organisatie, de brandweer of een landelijk instituut voor bedrijfshulpverlening) om advies vragen bij het invullen van de oefeningen.
Na de oefeningen moet u een evaluatie houden, waarbij alle betrokkenen aanwezig zijn. Na de evaluatie spreekt u af wat de volgende keer beter moet en legt dit schriftelijk vast. ^